XR Sierra’s

De Sierra XR4i is in Europa een auto die iedereen kent, een Sierra XR4ti, de amerikaanse variant met de 2,3 liter turbomotor is al minder bekend. Zeker in Nederland is dit een zeldzame verschijning. Toch zijn dit niet de enige XR-Sierra’s die er bestaan. In Zuid Afrika bijvoorbeeld bestaat het type XR ook al sinds 1981. Ook in Noord – en Zuid Amerika en Australië is de XR een veel voorkomend en nog steeds een bestaand type Ford (Australie).

Eind jaren zeventig was Ford Europa bezig met de ontwikkeling van de opvolger voor de succesvolle Escort RS2000. Een ding was zeker, het zou geen RS meer worden. De reden hiervoor is onduidelijk gezien de verkoopcijfers van een RS. In 1980 werd voor het eerst de nieuwe Ford Escort gepresenteerd. Kort daarna, in 1981, verscheen de opvolger van de RS2000, de XR3. In de drie jaren daarna verschenen ook van de Fiesta en van de Sierra de XR types. Later bleek dat er toch behoefte was aan nog snellere uitvoeringen. Het gevolg hiervan waren de Escort RS1600i, de Escort RS Turbo en de Sierra RS Cosworth.

Het type XR was niet geheel nieuw voor Ford. Het werd al veel langer gebruikt door Mercury in de Verenigde Staten. Al vanaf eind jaren zestig werd daar de Mercury Cougar XR-7 gebouwd. Deze wagen was een goedkoper alternatief voor de Ford Mustang. De prestaties waren echter niet minder, integendeel. Zeker voor die tijd was dit een zeer snelle wagen.
In tegenstelling tot de Fiesta XR2 en de Escort XR3(i) was de Sierra XR4i geen “performance car”, maar meer een snelle, comfortabele reiswagen die de Ford Capri 2.8i en Taunus/Cortina 2.0-2.3 V6 moest opvolgen.

Voorgeschiedenis

Zoals eerder vermeld werd de naam XR al vanaf 1967 gebruikt door de Mercury Cougar XR-7. Deze sportwagen was zeer succesvol in de Verenigde Staten. Tot ver in de jaren tachtig is dit type in verschillende uitvoeringen gebouwd. Er zijn er dan ook zeer veel van verkocht. Zo af en toe zie je er in Nederland wel eentje rondrijden.
De Sierra was dus de opvolger van de Duitse Ford Taunus en de Britse Ford Cortina. In 1963 was er de eerste “performance car”, de Ford Lotus Cortina Mk1, voorzien van een 4 cilinder Lotus blok. Deze wagen was in feite de voorloper van alle XR en RS Sierra’s. In 1967 kwam de Mk2 en 1 jaar later de Lotus Cortina uitvoering hiervan.
Ondertussen werden in Duitsland van de Ford Taunus twee RS modellen geïntroduceerd, namelijk de voorwiel aangedreven Taunus 15M RS met V4 motor en de achterwiel aangedreven Taunus 26M RS met V6 motor.
Aan het eind van de jaren zestig besloot Ford Europa om te stoppen met zowel de Duitse Taunus en de Engelse Cortina vanwege “in-house competition”. Het bleek namelijk dat de Cortina een regelrechte concurrent was van de Taunus modellen! Een nieuw model werd op de markt gebracht, in Duitsland een nieuwe Taunus, in Engeland de Cortina Mk3. Qua uiterlijk hadden beide modellen veel overeenkomsten. Technisch was het nagenoeg dezelfde auto.

In 1976 werden de Taunus en Cortina Mk3 vervangen door een nieuw model (Mk4). Het uiterlijk van beide wagens was nagenoeg identiek. De namen Taunus (Europa) en Cortina (Engeland) bleven echter gehandhaafd. Vanaf 1976 waren er voor de Taunus twee nieuw motoren beschikbaar, de 2.0 en 2.3 liter V6 en een jaar later was er voor de Cortina de 2.3 liter Cologne V6. Dit was overigens niet de eerste keer dat er een Cortina met een V6 werd uitgerust. Eind jaren zestig werd er door het bedrijf Race Proved in samenwerking met Ford een Mk2 Cortina GT en 1600E gebouwd met de naam “Savage”. Deze was voorzien van de 3.0 liter Essex V6 en transmissie uit de Ford Zephyr/Zodiac.
De laatste wijzigingen (meer dan een facelift was het niet) voor de Taunus/Cortina kwam in 1979.
Officieel werd deze de Taunus/Cortina 80 genoemd, in Engeland werd de Cortina de Mk5 gedoopt.
In 1982 werden beide modellen vervangen door een volkomen nieuw model, de Sierra. Dit betekende in Europa het einde van de Taunus en de Cortina en het begin van de Ford Sierra XR4i.
In Australië bleef de Cortina nog enkele jaren in produktie. De australische Cortina was op motorisch gebied een hele andere wagen dan zijn engelse variant. Vanaf 1972 waren er voor de Cortina een 3.3 liter en een 4.1 liter 6 cilinder in-lijn motor beschikbaar uit de Ford Falcon. Snel waren ze zeker, maar door het extra gewicht hadden beide Cortina’s een slechte wegligging.
De Cortina werd uiteindelijk opgevolgd door de Falcon. Hiervan verschenen in 1991 ook snelle modellen. Dit werden Facon XR6 (V6 motor) en Falcon XR8 (V8 motor).
In Zuid Afrika werd de Cortina ook verkocht. Deze was technisch wederom anders dan de britse en de australische versie. Vanaf 1981 werd hier een Cortina geleverd met een 3.0 liter motor. Dit was de Cortina XR6.

Tot zover de voorgeschiedenis van de Cortina XR6/Sierra XR4i/Falcon XR6/8

De Sierra in Europa

The Ford Sierra XR4i zoals hij in heel Europa geleverd is heeft als enige Sierra een carrosserie die anders is van de normale Sierra. Hij wordt aangedreven door een 2.8 liter Cologne V6 met een vermogen van 150 pk. Deze motor werd al toegepast in 2.0 liter uitvoering in de Taunus 20M uit 1964. In eerste instantie was Ford helemaal niet van plan om de XR4I uit te rusten met een 2.8 liter motor maar met een 2.3 liter V6. Na langdurige testperiodes op het testcircuit in Lommel bleek dat deze motor niet voldeed. De uitganspunten (150 pk & min. 200 km/h) werden niet behaald. Met de 2.3 liter kwamen ze niet verder dan 196 km/h. Het was dus duidelijk dat er een andere motor moest komen. Een experiment met een amerikaanse 2,3 liter 4-cilinder motor met turbo leverde ook niet de gewenste resultaten. De prestaties waren dik in orde, maar deze motor bleek niet betrouwbaar genoeg te zijn. Deze motor werd overigens wel gebruikt voor de Mercury Sierra XR4ti, de amerikaanse uitvoering van de Ford Sierra XR4i.
Voor Ford begon de tijd te dringen. Er waren nog maar enkele weken voor de introductie van de XR4i in mei 1983. Het enige alternatief wat nog overbleef was de 2,8 liter uit de Ford Capri. Deze kon zonder problemen in de Sierra geplaatst worden. De enige aanpassing die uitgevoerd moest worden was een ander uitlaatsysteem. Binnen zes weken was de XR4i klaar en voldeed aan alle eisen.

Concurrenten van deze wagen waren o.a. de Audi Coupe, BMW 323i, Alfa GTV6 2.5 en vreemd genoeg, de Ford Capri 2.8i. De XR4i was in principe bedoeld als opvolger van de Capri maar de produktie van beide Fords overlapte elkaar.
Helaas werd de XR4i niet zoveel verkocht als men gehoopt had. De Capri, uitgerust met dezelfde motor produceerde 160 pk, wat te danken was aan het afwijkende uitlaatsysteem werd op dat moment nog volop verkocht. De verkopen van de XR4i bleven ten opzichte van andere Sierra’s ook achter. Uiteindelijk in 1984 werd de XR4i meer verkocht dan de Capri 2.8. De Capri was toch een enigszins verouderde wagen en de Sierra had veel meer binnenruimte. Ford heeft later nog wel enquetes gehouden onder eigenaren van de XR4i en niet-Ford rijders wat ze van de wagen vonden en of ze nog eens zo’n wagen zouden aanschaffen. De antwoorden hierop waren bijna allemaal hetzelfde. Het was een perfecte wagen maar…de wagen was te duur voor een Ford.

Om de XR4i te vervangen werd in 1985 de XR4x4 geïntroduceerd. Deze was alleen beschikbaar als een 5-deurs sedan. Bij de introductie van deze wagen was echter wel een 3-deurs variant gepresenteerd. Hier zijn er maar enkele van gemaakt.

De XR4x4 heeft in zijn loopbaan van 7 jaar (1985-1992) in het totaal door 3 verschillende motoren aangedreven Van 1985 tot 1987 was er de 2.8 liter V6, dezelfde als uit de XR4i. Van 1997 tot 1992 was er een 2.9 liter V6, oorspronkelijk gebruikt in de Granada. In 1990, toen er een wijziging kwam voor de gehele range van alle Sierra’s, was er ook de 2.0 liter DOHC leverbaar voor de XR4x4. Dit bleek geen goede keuze te zijn. De motor was te licht voor de wagen. Veel zijn er hiervan ook niet verkocht.

In 1990 poogde Ford nog eenmaal de XR4i terug op de markt te brengen. Deze Sierra, die in Nederland nooit leverbaar is geweest, was in feite een veel te hoog geprijsde 5-deurs Sierra 2.0 GLS met een badge van de XR4i erop geplakt. Het mag duidelijk zijn dat deze wagen zeer weing verkocht werd. De produktie stopte in 1991

XR4i:
Geproduceerd door:
Ford Europa, Genk
Geproduceerd van/tot
1983-1985
Produktie aantal: 25662

XR4x4:
Geproduceerd door:
Ford Europa, Genk
Geproduceerd van/tot
1985-1987 1e serie
1987-1992 2e serie
Produktie aantal: 39554

Tot zover de Ford Sierra XR4i en XR4x4 in Europa.
In het tweede deel van dit artikel zullen nog een aantal ander varianten aan bod komen zoals de eerder vernoemde amerikaanse XR4ti, de zuid-afrikaanse Sierra XR6 en XR8 en de opvolger van de Sierra in Zuid Afrika en Australie.

Geschreven door Edwin Beukers